U and Me

Je krijgt in de klas boordevol met leerlingen de hele dag zoveel gedrag op je af waarover je een beslissing moet nemen, dat je extreem goed bent (geworden) in het  ‘in actie komen’. Binnen het onderwijs zijn we er als het ware op geselecteerd. Als problemen iets ingewikkelder worden werkt deze strategie alleen niet altijd. Ingewikkelde problemen vragen eerst om contact te maken met de leerling en dat wat er speelt alvorens aan oplossingen te denken. In de ‘theory U’ van Otto Scharmer doet hij uit doeken hoe dit ook voor ons ‘actie-mensen’ mogelijk is: niet in een rechte lijn recht op de oplossing af, maar met een bocht. Om de bocht nemen is het eerst een kwestie van ‘willen zakken’. Een paar manieren om dit te bereiken:

Ten eerste: ben je bewust je eigen stem(men) in je hoofd:

• De stem van het oordeel: ‘deze jongen is lui’  of ‘dit meisje is achterbaks'
• De stem van het cynisme: ‘ik ken dit soort types, dat gaat sowieso de criminaliteit in’
• De stem van de angst: bang om af te gaan, bang om de controle/gezag te verliezen, bang voor het oordeel van mijn collega’s

Ga niet jezelf veroordelen dat die stemmen er zijn…ze zijn er, het enige dat gevraagd wordt is je er bewust van te zijn. Dan verandert er namelijk meteen iets. 

Ten tweede: verhoog het niveau van het gesprek:

1.         Downloaden: vertellen wat je al weet, bevestiging zoeken

2.         Debat: argumenteren, gaten in de redenering van de ander zoeken

3.         Dialoog: het gesprek voeren vanuit wat beide gespreksdeelnemers nodig hebben, je leert van elkaar

Vorig jaar hebben op 3 scholen een flink aantal docenten U-gesprekken gevoerd: ze hebben gepoogd om niet rechtstreeks naar een oplossing te streven, maar de U in te gaan. Met elke leerling zijn 2 gesprekken van maximaal een half uurtje gevoerd in 1 jaar. Het resultaat was verbluffend: deze jongeren hadden een groter gevoel van welbevinden, werden minder gepest en voelden zich veiliger tov controleleerlingen die deze gesprekken niet hadden. En dat in 2 gesprekken!

Meer info: download de onderlegger met meer handvaten om de U-bocht te nemen en/of de opzet en de resultaten van het onderzoek. 

Tweet

.

Pesten

Mijn collega John de Haas legde mij het verschil uit tussen plagen en pesten. Als bioloog sprak mij zijn vergelijking zeer aan: “Om een vlinder te worden wurmt het beestje zich met al zijn kracht uit zijn cocon. Als je dat ziet en hem wil helpen door het strakke omhulsel wat los te peuteren, dan sterft de vlinder: het beestje heeft namelijk weerstand nodig om een vlinder te kunnen worden. Het leven van ons is min of meer hetzelfde: we hebben weerstand nodig om groot te kunnen worden”. “Maar” zei hij er dan bij: “je moet het rupsje niet vertrappen”. Van plagen word je groot en weerbaar, maar met pesten vertrap je iemand.

Pesten en plagen, dat is dus een groot verschil. Pesten heeft 3 kenmerken:

1.          Het gedrag is bedoeld om iemand te kwetsen

2.         Herhaaldelijk over een langere periode

3.          Duidelijk machtsverschil tussen dader en slachtoffer

Pesten is niet te verklaren door alleen naar de kenmerken van de dader en slachtoffer te kijken. Pesten heeft meer nodig: pesten is een groepsproces. Dat geeft je meteen ook veel mogelijkheden om pesten aan te pakken. Het beste is natuurlijk voorkómen en dat kan door in de beginfase van een groep flink aandacht te besteden aan 'hoe maak ik een goede groep?'. Als dat stadium voorbij is, en je preventief niets meer kan doen, dan wordt het curatief: kijk en vraag wie van de klasgenoten welke rollen op zich nemen, bespreek met hen deze rollen en laat ook de oplossingen uit henzelf komen. Rene Veenstra, hoogleraar Sociologie en diegene die KiVa (een anti-pestprogramma) naar Nederland heeft gehaald zegt: “Bij pesten is de groep het probleem en voor de oplossing heb je ook de groep nodig”

De volgende hoofdrolspelers bij het pesten:

De dader: meestal ‘gewone kinderen die graag een hoge sociale status wil hebben en geliefd wil zijn. Dat eerste lukt met pesten wel, het tweede niet. Hij heeft een bovengemiddeld gevoel voor wat mensen denken en voelen: hij weet de zwakke plekken van de ander. Hij kent het verschil tussen goed en kwaad wel maar interpreteert gedrag van anderen vaak als vijandig (denkt aan opzet, bv als iemand tegen hem aanloopt). Hij praat het gedrag dat hij doet goed door de schuld van het pesten bij de ander  te leggen (‘ hij begon..’).

De meeloper: die doet enthousiast mee. De dader en de meeloper wisselen vaak van rol.

De aanmoediger: deze kijkt geamuseerd toe en heeft daardoor een cruciale rol: voor de pester is het statusverhogend om de lachers op de hand te hebben.

De buitenstaander: tussen de 25 en 45 procent blijft een buitenstaander. Voor hen geldt: ‘wie zwijgt stemt toe’.

De verdediger: in een groep is ongeveer 15%  een verdediger die gericht is op het goed houden van relaties. De verdediger kan helaas niet altijd de moed opbrengen, hij kan zelf het volgende slachtoffer zijn. Soms kan hij wel de pester troost bieden, dat kan de gepeste meer zelfvertrouwen geven.

Het slachtoffer: die is vaak een beetje anders dan de rest. Een slachtoffer is meestal niet populair en ook niet geliefd. Een slachtoffer kan zelf ook tot pester uitgroeien.

Meer informatie over achtergrond, aanpak en mogelijkheid om in gesprek te gaan via telefoon, mail of chat: www.pestweb.nl

Tweet

.

Japanse levenslessen

Voor regio Zuid begint vandaag de vakantie. Als de adrenaline uit je lijf is valt het de meesten op hoe moe ze zijn. Nu komt de tijd waarin je de kans krijgt om je meer te bezinnen: Waarom was je ook al weer begonnen in het onderwijs? Wat is er veranderd in die jaren? Wat dreef en wat drijft je?

Om deze vragen levendig te houden hieronder een documentaire over de klas van meester Kanamori. Je ziet hoe hij zijn klas smeedt tot een groep kinderen die zorg voor elkaar hebben, en zichzelf en elkaar leren begrijpen: ‘als er één ongelukkig is, zijn we allemaal ongelukkig’.

Het gaat over lachen, huilen en leren.

Na de vakantie heb je de mogelijkheid om Toshiro Kanamori te ontmoeten. Van 3 tot 12 september spreekt hij op verschillende plaatsen door heel het land over zijn filosofie en zijn ervaringen. Meer info>>

Tweet

.

Bij de beesten af ...

Wij wensen alle docenten in 2012 veel lol met pubergedrag
...en om bij de beesten te blijven nog een bladzijde uit ons boekje Knaplastig, lesgeven aan pubers over de frappante overeenkomsten tussen chimp en mens.

Tweet

.

Over de streep

Documentaire van Jessica Villerius over de belevingswereld van scholieren op de middelbare school.
Voor deze film gingen vijfenzeventig leerlingen van het Amsterdamse IJburgcollege een bijzondere uitdaging aan: Challenge Day. Een grensverleggende methode uit Amerika, die onder andere wordt ingezet om pesten op scholen tegen te gaan en wederzijds respect te stimuleren.



Soms misschien een beetje 'over the top', maar een enorme aanrader!

Tweet

.

Meidenvenijn

Ken je ze in je klas: een meidengroep waar één populair meisje alle andere meiden in de tang heeft? Ze doet het heel subtiel, ze oogt charmant, en tegelijkertijd zet ze iets heel desastreus in gang. Rosalind Wiseman ontrafelt in het boek ‘Queen Bees and Wannabes' de hiërarchie in dergelijke meidengroepjes. Zij analyseert de pesterijen, het geroddel en de gevolgen ervan voor de reputatie van meiden. Het populairste meisje bepaalt wat er gebeurt. Zij heeft volgelingen, boodschappers en spionnen. De groep kiest altijd een slachtoffer en er zijn altijd leerlingen die toekijken en niets doen.

Haar boek is in ‘Mean Girls’ op een Hollywoodachtige manier verfilmd. Een impressie wat de meiden elkaar aandoen:


Op de site van ‘straks voor de klas’ staan enkele tips hoe met deze meiden om te gaan, en vooral ook, hoe te voorkomen dat dergelijke meidengroepen ontstaan. Op de site van PPSI staan cursussen en lesmateriaal over dit thema.

Tweet

.

Wraak

Tweet

.

Top 5 bij pesten op school

1. Neem ieder vermoeden van een pestsituatie serieus.
2. Onderneem geen actie zonder medeweten van de persoon die wordt gepest.
3. Betrek alle partijen bij de aanpak van een pestincident (zoals in de vijfsporenaanpak beschreven wordt).
4. Ontwikkel een pestprotocol, betrek hierbij de leerlingen en houd het pestprotocol actief.
5. Zorg dat iedere leerkracht weet welke stappen hij/zij moet zetten, wanneer er sprake is van een pestincident.

Meer weten over de aanpak van pesten op school klik hier

Tweet

.