Posts tonen met het label Sociaal emotionele ontwikkeling. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Sociaal emotionele ontwikkeling. Alle posts tonen

vrijdag 1 maart 2013

U and Me



Je krijgt in de klas boordevol met leerlingen de hele dag zoveel gedrag op je af waarover je een beslissing moet nemen, dat je extreem goed bent (geworden) in het  ‘in actie komen’. Binnen het onderwijs zijn we er als het ware op geselecteerd. Als problemen iets ingewikkelder worden werkt deze strategie alleen niet altijd. Ingewikkelde problemen vragen eerst om contact te maken met de leerling en dat wat er speelt alvorens aan oplossingen te denken. In de ‘theory U’ van Otto Scharmer doet hij uit doeken hoe dit ook voor ons ‘actie-mensen’ mogelijk is: niet in een rechte lijn recht op de oplossing af, maar met een bocht. Om de bocht nemen is het eerst een kwestie van ‘willen zakken’. Een paar manieren om dit te bereiken:
Ten eerste: ben je bewust je eigen stem(men) in je hoofd:

  • De stem van het oordeel: ‘deze jongen is lui’  of ‘dit meisje is achterbaks'
  • De stem van het cynisme: ‘ik ken dit soort types, dat gaat sowieso de criminaliteit in’
  • De stem van de angst: bang om af te gaan, bang om de controle/gezag te verliezen, bang voor het oordeel van mijn collega’s

Ga niet jezelf veroordelen dat die stemmen er zijn…ze zijn er, het enige dat gevraagd wordt is je er bewust van te zijn. Dan verandert er namelijk meteen iets. 






Ten tweede: verhoog het niveau van het gesprek:
1.         Downloaden: vertellen wat je al weet, bevestiging zoeken
2.         Debat: argumenteren, gaten in de redenering van de ander zoeken
3.         Dialoog: het gesprek voeren vanuit wat beide gespreksdeelnemers nodig hebben, je leert van elkaar

Vorig jaar hebben op 3 scholen een flink aantal docenten U-gesprekken gevoerd: ze hebben gepoogd om niet rechtstreeks naar een oplossing te streven, maar de U in te gaan. Met elke leerling zijn 2 gesprekken van maximaal een half uurtje gevoerd in 1 jaar. Het resultaat was verbluffend: deze jongeren hadden een groter gevoel van welbevinden, werden minder gepest en voelden zich veiliger tov controleleerlingen die deze gesprekken niet hadden. En dat in 2 gesprekken!


.

vrijdag 29 juni 2012

Japanse levenslessen


Voor regio Zuid begint vandaag de vakantie. Als de adrenaline uit je lijf is valt het de meesten op hoe moe ze zijn. Nu komt de tijd waarin je de kans krijgt om je meer te bezinnen: Waarom was je ook al weer begonnen in het onderwijs? Wat is er veranderd in die jaren? Wat dreef en wat drijft je?
Om deze vragen levendig te houden hieronder een documentaire over de klas van meester Kanamori. Je ziet hoe hij zijn klas smeedt tot een groep kinderen die zorg voor elkaar hebben, en zichzelf en elkaar leren begrijpen: ‘als er één ongelukkig is, zijn we allemaal ongelukkig’.
Het gaat over lachen, huilen en leren.
Na de vakantie heb je de mogelijkheid om Toshiro Kanamori te ontmoeten. Van 3 tot 12 september spreekt hij op verschillende plaatsen door heel het land over zijn filosofie en zijn ervaringen. Meer info>>

.

woensdag 6 april 2011

Herstelrecht

Er waait een wind door Nederland die roept om straf: “wie is de schuldige?” is de vraag en “hard aanpakken” het antwoord. Tijd om over onze landsgrenzen heen te kijken naar groener gras. Inspirerende ideeën waardoor we kunnen kijken waardoor de problemen ontstaan zijn, en die zorgen dat er een nieuwe start gemaakt kan worden. Dat zijn belangrijke waarden in een school. Die ene leerlingen die de andere een gebroken neus bezorgde zitten namelijk bij elkaar in de klas. Hoe die relatie, na het neusbot, weer te repareren? Echt anders kijken naar recht en straf doen de Maori’s in Nieuw Zeeland. Herstelrecht is afgeleid van hun manier van conflicten oplossen, waarbij de focus vooral is gericht op herstel van de aangerichte schade en van de verstoorde relatie. Hieronder in het kort het verschil in denken. Op een aantal manieren kan je herstelrecht inzetten:

.

vrijdag 19 november 2010

Allomoeders

Een tijdje geleden las ik dat ongeveer de helft van de docenten vindt dat ze geen opvoedende taak heeft. Hoe kan dat nu? De hele dag heb je de kinderen om je heen, je geeft ze structuur, je geeft ze ruimte en grenzen om zich te uiten en te ontdekken, je geeft het goede en soms ook het foute voorbeeld. Kortom: of je wilt of niet… je bent bezig met opvoeding.
Sarah Hrdy hield vorige week de Tinberglezing in Leiden. Dit gaf mij weer een hele andere kijk op de opvoedende taak van docenten. Zij doet baanbrekend onderzoek op de grens tussen biologie en antropologie. Kinderen die opgevoed zijn door meerdere mensen blijken veel meer zelfvertrouwen te hebben en zich cognitief zich sneller te ontwikkelen. In de oertijd schijnen we door 5 tot 24 ‘allomoeders’ (surrogaatouders) te zijn opgevoed: door tantes, oma’s, oudere broers en zussen. Doordat kinderen hechten aan meerdere verzorgers krijgen ze een groter inlevingsvermogen, zijn behulpzamer en beschikken over een groter vermogen om verschillende gezichtspunten met elkaar te verenigen. En….(zoveel zijn we niet veranderd)…waarschijnlijk hebben kinderen dat nog steeds nodig. Dus veel ‘allomoeders’ waaraan kinderen zich kunnen hechten, die emotioneel aan hen verbonden zijn, waaraan ze zich kunnen spiegelen, voor kortere of langere tijd. Denk daar eens aan op het moment dat je de rust neemt, je klas rondkijkt en dat ene meisje of die ene jongen je aankijkt…

.

zaterdag 25 september 2010

Later! Conferentie 13 oktober



Hoe denken jongeren over later? Huisman of carrièrevrouw? De discussie over de rol-, werk- en taakverdeling in het gezin is actueler dan ooit. Iedereen denkt te weten hoe de keuzes gemaakt moeten worden en wat goed voor jongeren is. Opleiding, ouders en werkgevers, allemaal factoren die - bewust en onbewust - deze lastige keuzes voor de huidige generatie jongeren beïnvloeden.

Op 13 oktober organiseert APS in samenwerking met NJR hierover de conferentie ‘Later!’ Per pijler (onderwijs, opvoeders, arbeidsmarkt) wordt een mix van wetenschappers, praktijktheoretici en professionals uitgenodigd, met ieder hun eigen expertise en invalshoek. Deelnemers krijgen tijdens de conferentie de kans om zowel binnen als buiten hun pijler het debat aan te gaan en hun kennis en ervaring te delen.

Ben je geïnteresseerd in het onderwerp en wil je meedenken? APS en NJR nodigen je uit erbij te zijn op 13 oktober. Klik hier voor meer informatie over de conferentie en hoe je je kunt aanmelden. Deelname is kosteloos. Er zijn al 80 deelnemers, dus wees er snel bij!

.

vrijdag 26 maart 2010

Nèt anders (4)

Leerlingen indelen in allerlei categorieën en classificaties wekt nogal eens de reactie op 'dan kan ik er ook niets aan doen'. Jan Hooiveld geeft een aantal handvatten om juist wél te handelen. Hieronder zijn laatste placemat in de serie van 4.

.

maandag 8 februari 2010

Nèt anders (3)

Het indelen en namen geven aan het 'nèt anders zijn' is waardeloos als ik er een goede reden van m'n eigen onvermogen in zie. Maar zeer waardevol als het mij inzicht geeft in hoe ik kan handelen. Hierbij de derde placemat uit de Jan Hooiveld serie.

.

dinsdag 12 januari 2010

Nèt anders (2)

Weer een placemat uit de serie van Jan Hooiveld. Hij beschrijft 4 type kinderen die net even anders zijn, en wat je kan doen om deze leerlingen erbij te houden en te kunnen onderwijzen. Als je tijdens een leerlingbespreking een collega (of jezelf) hoort zeggen 'hij heeft ADHD, dus daar kan ik verder ook niets aan doen' print dan deze placemats even uit....

.

donderdag 10 december 2009

Nèt anders (1)

In een reeks van 4 geeft Jan Hooiveld ons typeringen van kinderen die net iets anders zijn. Er zijn speciale medische diagnoses en termen voor, maar eigenlijk zijn gewoon 'tegendraads', 'druk', 'anders in contact' of 'verbaal vaardig maar slecht van begrip'. Woorden die oma ook begrijpt en waar ook zij met al haar ervaring weet hoe je het aan moet pakken. Hierbij de eerste placemat....spaar ze allemaal..

.

dinsdag 20 oktober 2009

Provoceren

Voor docenten met humor en relativeringsvermogen is het boek Provocerende Leerlingbegeleiding van Jan Ruigrok een must. Hoe kan je je humor, je lichtheid en je provocatieve manier van doen inzetten om een leerling op z'n eigen benen te laten staan? Je kan op 2 manieren provoceren: je kan de ander ermee afbranden of de ander ermee opstoken. Dit boek gaat over het tweede. Je brengt de leerling in verwarring, zet ‘m op het verkeerde been, zodat hij gedwongen wordt over zichzelf na te denken.
Leerling: “ik kan dit niet”
Docent: “ik denk dat je gelijk hebt, volgens mij moet je erg slim zijn om dit te kunnen”
Het boek fileert de techniek van provoceren en geeft prachtige voorbeelden waarin je de spanning voelt opkomen. En zeker weten dat je de favoriete conciërge van de leerlingen erin herkent!!
NRC.Next schreef er een mooi artikel over.

.

zondag 4 oktober 2009

Meidenvenijn

Ken je ze in je klas: een meidengroep waar één populair meisje alle andere meiden in de tang heeft? Ze doet het heel subtiel, ze oogt charmant, en tegelijkertijd zet ze iets heel desastreus in gang. Rosalind Wiseman ontrafelt in het boek ‘Queen Bees and Wannabes' de hiërarchie in dergelijke meidengroepjes. Zij analyseert de pesterijen, het geroddel en de gevolgen ervan voor de reputatie van meiden. Het populairste meisje bepaalt wat er gebeurt. Zij heeft volgelingen, boodschappers en spionnen. De groep kiest altijd een slachtoffer en er zijn altijd leerlingen die toekijken en niets doen.

Haar boek is in ‘Mean Girls’ op een Hollywoodachtige manier verfilmd. Een impressie wat de meiden elkaar aandoen:


Op de site van ‘straks voor de klas’ staan enkele tips hoe met deze meiden om te gaan, en vooral ook, hoe te voorkomen dat dergelijke meidengroepen ontstaan. Op de site van PPSI staan cursussen en lesmateriaal over dit thema.

.

donderdag 2 juli 2009

www.jeugdinterventies.nl

Het Nederlands Jeugd Instituut bouwt aan een prachtige site waarin alle erkende jeugdinterventies worden beschreven. Allemaal interventies en aanpakken die tot doel hebben om problemen met opgroeien en opvoeden te voorkómen of te verhelpen. De site werkt met een getrapt systeem van effectiviteit: van goed theoretisch onderbouwd tot aan ‘evidence-based’ interventies, waarvan is vastgesteld dat de resultaten door de interventie veroorzaakt zijn. De site is een levende database waaraan steeds nieuwe erkende interventies worden toegevoegd.
Het is een site om een tijdje in rond te neuzen, te bekijken wat er allemaal is op dit gebied, wat werkt en ook waarom het werkt. Wil je directer naar interventies die aan het onderwijs gerelateerd zijn, klik dan bijvoorbeeld op:

  • Levensvaardigheden, een lesprogramma voor ontwikkelen van sociaal emotionele vaardigheden
  • Gezonde school en genotmiddelen
  • Gordon-cursus, over communicatievaardigheden, voor docenten net zo effectief als voor ouders
  • Equip, over het aanleren van verantwoordelijkheid voor eigen handelen, waarvan nu ook een variant voor het reguliere onderwijs

Een aanrader voor leerlingen met depressieve klachten: Grip op je Dip

.

maandag 15 juni 2009

Puberbrein binnenstebuiten, wat beweegt jongeren......-2


Jongeren ontwikkelen zich aan de binnenkant en aan de buitenkant. Er is de lichamelijke ontwikkeling, de cognitieve ontwikkeling groei van het denkvermogen, en de sociaal-emotionele ontwikkeling (inzicht in jezelf en anderen, omgaan met emoties).
Wat het extra ingewikkeld maakt is dat die drie ontwikkelingen niet parallel lopen, niet tegelijkertijd plaats vinden. Fysiek kan een jongere al een volwassen uitstraling hebben, maar op sociaal-emotioneel gebied nog flink gaat groeien. We zien dan kinderlijk gedrag in een 'geslachtsrijp'lijf.
Andersom komt ook voor. Op je 16-e er nog steeds uitzoien als een brugpieper terwijl je de beste van je 6 vwo klas bent.

Deze ongelijkmatige ontwikkelingen (sociaal-emotioneel, cognitief en lichamelijk) vormen de essentie van het puberbrein en verklaren het typische, onlogische, soms riskante puber gedrag.


Huub Nelis en Yvonne van Stark onderscheiden drie fases in de sociaal emotionele ontwikkeling:

FASE 1 10-14 jaar
Jongeren maken zich los van hun ouders en gaan nieuwe emotionele banden aan met leeftijdgenoten. Ze handelen impulsief en willen niet opvallen. Ze zijn emotioneel gevoelig. Ergens bij horen (groepsdruk) is belangrijk.
Ze maken impulsieve keuzes, behoeftes moeten snel bevredigd.
Ze willen volwaardig behandeld worden. 'Ik ben toch geen kind?'

FASE 2 14-16 jaar
Pubers ontwikkelen een eigen 'ik' en durven daarbij ook af te wijken van anderen. Ze experimenteren met van alles en nemen daarbij ook veel risico's.
Er zijn veel stemmingswisselingen.
Ze leren om te gaan met de gevolgen van (ook slechte) keuzes die ze gemaakt hebben. De inschatting van gevolgen gaat nog moeizaam (gezien de risico'die ze nemen).

FASE 3 16 - 22 jaar
Jongeren worden zelfbewuster en ontwikkelen steeds meer een eigen identiteit.. Zij stellen zich verantwoordelijke op. Zij kunnen vooruit denken, zijn in staat tot zelfreflectie. Zij leren steeds beter plannen en ordenen.
Af en toe is een een onverhoedse terugval terug in de onvolwassenheid.

Wat betekent dit voor legeven?
Welk gedrag zien we terug in de klas?

Meer volgt ……….

Vrij samengevat uit: Puberbrein Binnenstebuiten (Huub Nelis, Yvonne van Sark, uitgeverij kosmos, 2009)

.

maandag 8 juni 2009

Scheiden

Elk jaar krijgen 70.000 kinderen te maken met echtscheiding. Kinderen van gescheiden ouders lopen 2 keer zo vaak vast in het leven. Ze vertonen meer externaliserend (agressief en geweldadig) en internaliserend (depressief en angstig) gedrag. Ook het schoolniveau waarvoor ze een diploma halen blijkt lager. Dit was net te zien in een uitzending van Netwerk (vanaf 15.24 min). Ed Spruijt, onderzoeker van Universiteit van Utrecht, zegt hier: ‘scholen zouden een echtscheidingsprotocol moeten hebben, dan weten docenten wat ze wel en niet kunnen doen en vragen’. Ook zie in deze uitzending een paar fragmenten van het KIES-project, waarin de kinderen met elkaar onder begeleiding van coaches hun ervaringen delen.

.

maandag 30 maart 2009

Faalangst


Motivatie bestaat uit 2 concurrerende drijfveren:

  • het streven naar succes
  • de angst om te falen
In de loop van de tijd ontwikkelen mensen een sterke neiging om ofwel succesgeoriënteerd te zijn ofwel situaties van falen te vermijden.
Leerlingen die succesgeoriënteerd zijn, zijn over het algemeen gemotiveerd om met nieuwe opdrachten te beginnen vanwege de verwachte emotionele beloning. Leerlingen die situatie van falen vermijden, zijn niet gemotiveerd om aan nieuwe opdrachten te beginnen omdat ze zich bij falen een negatief effect op de hals halen. Leerlingen die succesgeöriënteerd zijn worden over het algemeen gemotiveerd door uitdagingen.
Leerlingen die faalangstig zijn kunnen allerlei redenen bedenken waarmee het zeker is dat ze zullen falen: uitstellen, het stellen van buitensporige doelen die onhaalbaar zijn, het toegeven aan kleine zwakke punten of belemmeringen om een excuus te vinden voor het falen. Deze strategie is succesvol omdat je daarmee je falen niet hoeft toe te schrijven aan de eigen (verwachte) onbekwaamheid.



Maar het blijkt dat je strategieën en stijlen ook weer ombuigen als je beter begrijpt wat je aan het doen bent. (Seligman, 1975)

Over het algemeen schrijven mensen hun succes toe aan 4 oorzaken:
  • Bekwaamheid
  • Inspanning
  • Geluk
  • Moeilijkheidsgraad

Eén manier die werkt om de motivatie van de individuele leerling te laten toenemen is hen uit te leggen hoe motivatie werkt. Laat hen de invloed van hun (negatieve) toeschrijving op hun motivatie inzien. Leerlingen die training kregen om hun falen toe te schrijven aan hun inspanning bleven daarna langer aan hun opdrachten werken en vertoonden een grotere effectiviteit in de wijze waarop ze een opdracht aanpakten. (Gregory Andrews en Ray Debus, 1978)

Meer manieren om de motivatie te verhogen zijn de vinden in het boek ‘Wat werkt op school, –reseach in actie-’ van Robert Marzano uit 2008.

Met dank aan: PREC7OUS, Limoenijsje & Vlammango, leerlingen van Helen Parkhurst, Almere

.

dinsdag 3 februari 2009

Trots op Talent!


'Tot op de dag van vandaag kunnen wij niet goed omgaan met trots.' Die houding dragen we onbewust over op de volgende generatie. 'Kinderen leren dat ze zich niet moeten laten voorstaan op wat ze kunnen. Ze behoren vooral niet op te scheppen over hun prestaties op school, over de muziek die ze maken of over welke andere talenten dan ook. Alleen sportprestaties, daar mogen we trots op zijn. Waarom kan dat op andere terreinen niet?' Door de afwijzing van trots worden kinderen niet meer uitgedaagd. Ze nemen genoegen met eenvoudig te verkrijgen plezier:'Ze gaan zich onheroepelijk vervelen. Passief plezier (zoals voetbal kijken) leidt tot gewenning en daardoor wordt het op den duur saai.' Als kinderen zich moeten inspannen, kunnen ze pas echt genieten. Dat geeft een diep gevoel van voldoening. 'Het maakt je gelukkig of gelukkiger. Geluk is niet iets wat je kunt nastreven. Het is een neveneffect van een geslaagd project.'
-Frans Jacobs, Filosoof aan de Universiteit van Amsterdam-

.

woensdag 28 januari 2009

Winsemius: 'De school moet een anker van rust zijn'

Een vaste structuur, geen lessen die uitvallen, een leraar die zegt: ’Acht uur is acht uur, gij kunt misschien niet goed leren, maar gij zult wél werken'. Dat hebben overbelaste jongeren volgens Pieter Winsemius nodig.
Lees hier meer

.