.
.
Ik heb de laatste weken een aantal keren ‘achterin’ de klas gezeten. Er viel me iets op, vandaar deze post. Ik werd erbij gevraagd omdat het niet liep in een bepaalde klas of met een groep leerlingen. Ze verstoorden de les en de docent had er last van.
.
.
.
.
.
‘Elkaar aanspreken’ vinden veel mensen lastig, zo ook docenten. Eerst zeggen we niets, en voordat we het weten ontploffen we en nagelen we iemand aan de schandpaal. Als je wilt dat je boodschap aankomt, moet je zien te voorkómen dat je de ander beschadigt of pijn doet. Daarom kun je kritiek in het algemeen beter fluisteren en complimenten hardop uiten. Juist door het niet ‘over de klas heen te doen’, kun je een leerling met je kritiek of aanwijzingen effectiever aanspreken. Een leerling die een geroepen aanwijzing negeert of luid protesteert, doet vaak meteen wat je vraagt als je dat wat stiller doet..
.
Veel scholen hebben deze weken ouderavonden. Tien minuten om de ouders iets te vertellen, iets te vragen en misschien ook nog iets op te lossen is niet veel. Zeker niet als de volgende ouders al in je nek staan te hijgen. De kunst is om to-the-point te komen. Wat helpt is om voordat je start van elke leerling in één zin op te schrijven wat voor jou het belangrijkste is om te communiceren. 
En dan heb je nog ouders van één van je lastigste leerlingen die je willen zien. De meesten van ons vinden dit de moeilijkste gesprekken. Je wilt het liefste de 10 minuten volspuien hoe vreselijk hun zoon of dochter zich gedraagt en hoe hij het bloed onder je nagels vandaan haalt. Wat moet je de ouders zeggen? Er is maar één oplossing: Vraag raad bij hen! Elke ouder zal blij zijn als jij vraagt: “ik heb er moeite mee om uw zoon of dochter bij de les te houden. U kent uw kind het beste. Kunt u mij een paar tips geven?”
.
De studenten hebben in de loop van de tijd gedrag ontwikkeld wat hen tegenwerkt. Vaak is het dag- en nachtritme een probleem, soms zijn er moeilijkheden in de thuissituatie en meestal is er sprake van veel leerachterstand, slechte cijfers en veel spijbelen. Het gevolg hiervan is dat de schoolcarrière stagneert en er nauwelijks meer sprake is van leren op het persoonlijke vlak (wie ben ik en wat is mijn plek binnen mijn gezin, vriendenkring en/of maatschappij) maar uiteraard ook op onderwijsgebied (van school verwijderd worden).
En dan:
Op de Wyldemerk zoeken studenten met hun begeleiders naar een manier om het gedrag wat hen tegenhoudt om te zetten in doelmatig gedrag zodat ze wél daar komen waar ze willen zijn.
Het weer op gang helpen van het leren staat daarbij centraal. De ervaring leert: Onderwijs en persoonlijke ontwikkeling gaat beter.
Op campus Wyldemerk staan twee zaken steeds centraal:
.
.
Het is zó gewoon dat bijna niemand zich ooit afvraagt of het wel goed werkt: de leraar stelt een vraag, leerlingen die het weten, steken hun vinger op en een van hen mag het antwoord geven.
Een Engelse hoogleraar onderwijskunde nam de proef op de som en verbood een klas vol kinderen hun vingers op te steken. En wat blijkt? De leerlingen boekten in tien weken tijd twee keer zo veel vooruitgang als een vergelijkbare klas waar wel vingers opgestoken mochten worden.
Lees hier het hele artikel
Trouw, 2010
.
De extreme gevoeligheid over elke vorm van onaangepast gedrag begint zorgelijke vormen aan te nemen. Oorzaak van de paniek volgens Beunders terug te brengen tot de bedreiging die men voelt door grote golven van migratie en mobiliteit. Als je je bedreigd voelt probeer je een muur te bouwen tussen jezelf en 'de ander'... dat kan door je kleding, je accent, je bekakte stem of wat je ook maar kan bedenken om het verschil tussen wij en zij te markeren. En op het moment dat je ook maar ergens iets ziet dat je niet bevalt, dik je dat aan ('straattuig heer en meester in Gouda') en oplossingen als tucht ('tuchthuis') en segregatie ('weg uit mijn buurt') vinden dan gretig gehoor..
.
Een tijdje geleden las ik dat ongeveer de helft van de docenten vindt dat ze geen opvoedende taak heeft. Hoe kan dat nu? De hele dag heb je de kinderen om je heen, je geeft ze structuur, je geeft ze ruimte en grenzen om zich te uiten en te ontdekken, je geeft het goede en soms ook het foute voorbeeld. Kortom: of je wilt of niet… je bent bezig met opvoeding..
Ken je dat? Je rolt van het ene incident in het andere. Je krijgt niet echt vat op wat er aan de hand is. Probleem – oplossing – probleem – oplossing – enz. enz. We vergeten wel eens een stapje achteruit te doen om te kijken naar het patroon achter al die problemen.
Het handboek oplossingsgericht werken in het onderwijs biedt veel handvatten om dat wel te doen zonder je te laten sturen door de problemen: stilstaan bij wat je echt zou willen, je bewust worden van de kwaliteiten die je hebt in te zetten en werken aan structurele oplossingen.
Het krachtige vind ik dat deze manier van werken uitgaat van mogelijkhedenen niet van problemen en wat er niet kan.
Het boek is zeer toegankelijk en veel is direct toepasbaar. Een echte aanrader voor coaches, IB’ers, teamleiders, docenten, eigenlijk alle onderwijsmensen.
Ik ben er als senior coach in elk geval heel enthousiast over.
Louis Cauffman & Dick J. van Dijk, Handboek oplssingsgericht werken in het onderwijs, Boom onderwijs Amsterdam. 2009.
Boektip van Jacqueline Schoones
j.schoones@aps.nl
Hier te bestellen
.
