.
zondag 25 oktober 2009
dinsdag 20 oktober 2009
Provoceren
Voor docenten met humor en relativeringsvermogen is het boek Provocerende Leerlingbegeleiding van Jan Ruigrok een must. Hoe kan je je humor, je lichtheid en je provocatieve manier van doen inzetten om een leerling op z'n eigen benen te laten staan? Je kan op 2 manieren provoceren: je kan de ander ermee afbranden of de ander ermee opstoken. Dit boek gaat over het tweede. Je brengt de leerling in verwarring, zet ‘m op het verkeerde been, zodat hij gedwongen wordt over zichzelf na te denken.Leerling: “ik kan dit niet”
Docent: “ik denk dat je gelijk hebt, volgens mij moet je erg slim zijn om dit te kunnen”
Het boek fileert de techniek van provoceren en geeft prachtige voorbeelden waarin je de spanning voelt opkomen. En zeker weten dat je de favoriete conciërge van de leerlingen erin herkent!!
NRC.Next schreef er een mooi artikel over.
.
woensdag 14 oktober 2009

Hij is nieuwsgierig naar de richting
van de wind, het afval bij de vuilnisbakken,
de blues, hij heeft plectrums, stukken
kwarts, een kompas, vuursteen en adressen
van ballonvaarders in zijn zakken.
Hij kent de Wadden, drijft op vlotten,
leidt kampen en maakt zonnewijzers,
vindt de begraven potten en hij
kan eenzaam lezen.
Hij heeft voor alles tijd,
kan niet slapen van nieuwsgierigheid
en komt tussen de vakanties langs
om te vertellen van vreemde breuken,
het nodige delen, het begrip verzameling;
op zijn gitaar laat hij horen
hoe een driekwartsmaat verschilt
van andere maten.
En hun verbazing over dit bestaan
- zij gaan naar school als gaan zij emigreren –
wil wegens hem niet overgaan:
van wat hij leeft willen ze
als voor het eerst geestdriftig
leven leren.
Ed leeflang
.
vrijdag 9 oktober 2009
Door de bomen het bos

Over grenzen en regels in het onderwijs,
Niets nieuws...Het is belangrijk dat grenzen duidelijk zijn. En dan kan het gaan om collectieve grenzen van een school, grenzen binnen een gezin, of zelfs persoonlijke grenzen. Ze werken pas als ze duidelijk zijn. Dat lijkt makkelijker bij persoonlijke grenzen dan bij collectieve grenzen. Want een persoonlijke grens hoeft maar duidelijk te zijn bij 1 persoon (alhoewel het wel heel makkelijk zou zijn als deze begrepen zouden worden door de omstanders). Maar zelfs persoonlijke grenzen zijn niet altijd duidelijk. Wie kent het niet? Wie heeft het niet meegemaakt? Dat je iets aan het doen bent wat eigenlijk niet bij je past. Of dat je een gesprek voert dat eigenlijk te ver voor je gaat? Hoe vaak per dag ga jij eigenlijk over je persoonlijke grens? Ik vind het in ieder geval knaplastig om altijd te handelen naar mijn gevoel, naar mijn eigen grens.
En eigen grenzen aangeven is iets wat bij professionals in het onderwijs wordt gezien als onderdeel van hun vak. Als iets “wat er gewoon bijhoort”. Maar het is natuurlijk meer dan dat. Het is onderdeel van het leven. En misschien wel het moeilijkste onderdeel.
Persoonlijke en collectieve grenzen. Ze moeten niet alleen duidelijk zijn, ze moeten ook leven. Leven betekent dat iedereen ze kent en begrijpt waar ze toe dienen.
Als persoonlijke grenzen al lastig zijn, dan is het niet verbazingwekkend dat het bij collectieve grenzen ook nog wel eens mis gaat. Op scholen bijvoorbeeld. Collectieve grenzen leven lang niet altijd op scholen. Hoeveel protocollen liggen er op scholen niet onder een laag stof in de kast, zonder dat de professionals weten van het bestaan? Hoe vaak wordt er niet oeverloos gediscussieerd over wel of geen petjes in de klas?
Bovendien kan in dit soort gevallen je persoonlijke grens ook nog eens in strijd zijn met de collectieve.
Op zo’n moment moeten grenzen bijgesteld worden, dan wel je persoonlijk, dan wel de gezamenlijk. Zodat ze weer gaan leven voor jezelf als docent.
En bijstellen kan alleen als je het er met elkaar over hebt. Als de grenzen voor iedereen op zijn minst duidelijk zijn, maar ook acceptabel en werkbaar. En.....als je doorpakt op de gemaakte afspraken. Want dan pas gaan de grenzen werken en leven bij de leerlingen!
Er zijn veel regels. Proberen we in deze tijd eigenlijk niet te veel te vangen in regels?
De laatste trend in het onderwijs is het protocol voor kinderen met gescheiden ouders. Zo krijgen de scholen een protocol in de kast over ‘hoe om te gaan met kinderen waarvan de ouders gaan scheiden’.
Natuurlijk gaat het uiteindelijk om het welbevinden van de leerling. Maar het gevaar dreigt het protocol een papieren tijger wordt en dat de leerling er helemaal niets van voelt.
De Franse filosoof Michel de Montaigne ergerde zich vierhonderd jaar geleden al aan de overvloed van zeer gedetailleerde leefregels en wetten. Hij wist toen al dat het leven zich niet in regels liet vatten. Hij bedacht dat er eigenlijk maar een paar regels nodig zijn:
Regels die niet onderhandelbaar zijn:
1. RESPECT
Ik accepteer anderen zoals ze zijn.
2. NIET OVER DE STREEP
Ik maak als dat nodig is anderen duidelijk waar ik de streep trek en ik respecteer de grenzen die anderen stellen.
3. ZONDER GEWELD
Ik los mijn onenigheden en ruzies op zonder geweld te gebruiken en vraag zo nodig iemand om geweldloos te bemiddelen.
4. AANSPREEKBAAR
Ik ben aanspreekbaar op mijn gedrag: ik accepteer dat anderen me erop wijzen dat ik over de streep ga en ik probeer mijn gedrag dan te herstellen.
Deze 4 simpel lijkende regels gaan allemaal over contact met de ander. Maar ze kunnen alleen werken als je je eigen grenzen aanvoelt, accepteert en aangeeft. Dus dat is een voorwaarde.
De 4 regels van Motaigne vormen de grondwet van sociale veiligheid. Veel van wat nu in protocollen en andere regels beschreven staat, kun je terugvoeren op de vragen:
• Was het naar de ander toe respectvol?
• Was het voor de ander ‘over de streep’ en hoe werd je dat duidelijk gemaakt?
• Was de ‘oplossing’ voor de ruzie ‘geweldloos’ en heeft de ander dat ook zo ervaren?
• Was je aanspreekbaar op je gedrag en waaruit bleek dat?
Om regels en grenzen duidelijk en levendig te maken en houden is het belangrijk om ze te bespreken en af en toe eens opnieuw te bekijken.
Henno Oldenbeuving
Opdrachten voor in de school
1. Vergelijk je school- of je klassenregels met de vier regels hierboven.
2. Welke regels vormen bij jou de ‘grondwet’ en welke zijn misschien overbodig gedetailleerd?
3. Probeer samen met je leerlingen enkele grondregels af te spreken: die gelden altijd, daarover discussiëren we niet.
4. Breng in gesprekken over gedrag die regels altijd ter sprake en laat de leerling het eigen gedrag daaraan toetsen.
.
donderdag 8 oktober 2009
Suezkade
"Liefde op school" is het thema in het boek van Suezkade van Jan Siebelink. Marc Cordesius (leraar) en het Marokkaanse meisje Najoua (leerling) sluiten een vriendschap op basis van een zielsverwantschap, die het gevoel van "bezitten" te boven gaat. Beiden zoeken ze elkaars gezelschap zonder enige seksuele bedoeling.Het is prachtig dat deze vriendschap mogelijk is op een gymnasium (in Den Haag!!), een school met een behoorlijk negatieve cultuur: een hoop geroddel, rapportvergaderingen vol clichés, vastgespijkerde machtsverhoudingen en veel stiekemigheid. Helaas gaat Marc uiteindelijk aan zichzelf en de school ten onder.
Geheime liefdes tussen collega's is een bron van ergernis en jaloezie en een dankbaar onderwerp voor eindeloze gesprekken, zoals ik dat vroeger op mijn eigen school ook heb meegemaakt. Ik heb het idee dat een school niet een erg gunstig klimaat heeft voor onbekommerde liefdesaffaires. Slechts één keer is het me gebeurd dat een leerling bij mij in de auto stapte en ronduit zei: "Oh wat leuk dat ik mee mag rijden want ik ben al een hele tijd verliefd op u". Het is nooit iets geworden!!
Onderwijsmensen zullen ongetwijfeld heel veel herkennen in Suezkade. Ondanks het wat theatrale eind een genot om te lezen.
Een oud-docent
.
zondag 4 oktober 2009
Meidenvenijn
Haar boek is in ‘Mean Girls’ op een Hollywoodachtige manier verfilmd. Een impressie wat de meiden elkaar aandoen:
Op de site van ‘straks voor de klas’ staan enkele tips hoe met deze meiden om te gaan, en vooral ook, hoe te voorkomen dat dergelijke meidengroepen ontstaan. Op de site van PPSI staan cursussen en lesmateriaal over dit thema.
.
maandag 28 september 2009
IK-boodschappen en JIJ-bakken
We gaan weer verder met Thomas Gordon, aansluitend op de post van twee weken geleden. De 2e pilaar van zijn aanpak gaat over duidelijk communiceren: een effectieve opvoeder (ouder of docent) is assertief! Assertiviteit houdt in: weten wat je wilt, wat je waardevol vindt en waar je behoefte aan hebt. Om dit kenbaar te maken gebruik je ik-boodschappen. Een ik-boodschap is duidelijk, begrijpelijk en ter zake. Er zijn 5 verschillende ik-boodschappen: - in een verklarende ik-boodschap geef je jouw mening, gevoelens, gedachten of waarden weer: “ik wil graag dat je deze opdracht zelfstandig uitvoert”
- in preventieve ik-boodschappen geef je je behoeften weer zodat de anderen weten waar ze rekening mee moeten houden: “ik wil dat je deze opdracht voor 2 uur af hebt, want daarna heb ik een vergadering en dan kan ik je niet meer helpen”
- positieve ik-boodschappen maken relaties hechter en warmer: “ik vind het fijn dat je op tijd bent”
- in antwoordgevende ik-boodschappen geef je een verklaring waarom je ‘ja’ of ‘nee’ zegt: “nee dat kan nu niet, ik moet nog proefwerken nakijken”
- confronterende ik-boodschappen vertel je de ander waarom zijn gedrag niet aanvaardbaar is: ”als jullie zo hard praten, kan ik Deniese niet helpen met haar huiswerk”
Nu even wat ‘jij-bakken’. Op school ‘jij-bakken’ we veel. Luister eens als je collega’s met leerlingen hoort praten, en luister eens naar jezelf de komende dagen …en let op de eerste reactie van de leerlingen. Hieronder enkele voorbeelden. Ga eens na wat de leerling ervaart, voelt of denkt en, als je wilt oefenen, zet ‘m om in een geschikte ik-boodschap:
- “Je zorgt er maar voor dat je om 4 uur hier bent”
- “Je hebt het mis”
- “Kun je dat niet zelf doen?”
- “Iedereen de deur uit. Ik moet ook pauze houden”
- "Jullie moeten rustig zijn, straks komt de afdelingsleider"
- “Jullie moeten meehelpen met opruimen. Denk je dat ik het zo leuk vind om elke keer jullie troep te moeten opruimen?”
.
donderdag 24 september 2009
vrijdag 18 september 2009
woensdag 16 september 2009
Wie heeft er hier een probleem?
Thomas Gordon ontwikkelde een methode om effectiever met kinderen te communiceren en zo conflicten te voorkomen en/of op te lossen. Eén onderdeel van zijn methode geeft inzicht hoe naar een probleem te kijken en hoe te handelen. Eigenlijk is het heel eenvoudig. Als er zich een probleem voordoet, bedenk je je als eerste wie er een probleem heeft. Er zijn maar 2 mogelijkheden in de klas: óf de leerling heeft een probleem óf jij hebt een probleem.
Hier enkele voorbeelden: wie heeft er hier een probleem???
- Twee leerlingen uit jouw klas hebben ruzie.
- Een leerling heeft bij de helft van de lessen zijn boeken niet bij zich.
- Je hebt een leerling waar je vreselijk veel moeite mee hebt, je bent blij als hij er een dagje niet is.
- Een leerling wil naar huis tijdens een proefwerk, zij zegt zich niet lekker te voelen.
- Je irriteert je aan een ouder die steeds maar achter z’n zoon blijft staan, terwijl die jongen steeds over grenzen gaat bij jou en je collega’s.
- Een mentorleerling van jou heeft een groot probleem met een collega van jou, hij dreigt daardoor van school te worden gestuurd.
- Een ouder van een leerling vindt dat jij te weinig begeleiding biedt.
Als je weet wie er een probleem heeft weet je ook wat je als docent te doen staat.
In het boek “Bewust omgaan met kinderen” staan vele voorbeelden van interventies die hierboven beschreven staan.
.
dinsdag 15 september 2009
maandag 14 september 2009
Er even tussen uit
Ga met de leerling op een rustig moment in gesprek. Tijdens het gesprek vul je met de leerling een 'thermometer' in waarop het gevoel en het gedrag beschreven wordt.
De thermometer werkt als volgt: bij het punt 1 ben je gelukkig en ontspannen, bij 10 sta je op het punt waarop je extreem gedrag vertoont.
Tijdens het gesprek neem je de volgende stappen:
- Start bij het punt 1, dan ga je naar 10, vervolgens verken je de tussenmomenten.
- Bij elke temperatuur verken je wat de leerling voelt en doet. Maak dit zo concreet mogelijk, hierbij kan het helpen naar een situatie te vragen wanneer zo'n moment was.
o Wat voel je als je …..(gelukkig ben, boos bent etc)
o Waaraan kan ik (als buitenstaander) dat zien? - Als de thermometer is ingevuld zoek je met elkaar naar het omslagpunt. Dit is het punt waarop de leerling het gedrag nog in de hand heeft en dus kan beïnvloeden.
- Maak een Time-out kaart die op het omslagpunt ingezet kan worden.
Een voorbeeld
Op de Time-out kaart schrijft de leerling dingen die hij/zij kan doen om de temperatuur naar beneden te krijgen. Zorg dat dit concrete en reële dingen zijn.
- Wat kan je gaan doen op het moment dat je je zo voelt om weer rustiger te worden?
- Door het omschreven gevoel kan de leerling het omslagpunt herkennen, door het concreet omschreven gedrag kan de docent het omslagpunt herkennen.
- Maak met elkaar de afspraak dat de leerling de Time-out kaart in kan zetten tijdens de les. Zowel de leerling als docent kan hiertoe het initiatief nemen.
- Spreek met elkaar (een signaal) af hoe beide partijen het omslagpunt herkennen.
.
maandag 7 september 2009
Groepsfases
Je begint vrijwel elk jaar weer met nieuwe groepen leerlingen, als mentor en als docent. Groepsprocessen verlopen vrijwel altijd volgens een vast stramien. Bruce Tuckman beschreef de 5 stadia, daarna zijn ze door velen uitgeschreven voor de schoolse situatie. Je hebt als docent veel invloed op de klas zodat ze de verschillende fases goed doorlopen, en daardoor een grotere kans op een ‘goed werkbare klas’. Dit voorkomt in een later stadium veel problemen met de klas en individuele leerlingen.
Neem een klas voor ogen:
- In welke fase bevindt zich deze klas?
- Wat is de kracht/kwaliteit van de groep? Welke problemen signaleer je?
- Wat betekent dat voor jouw begeleiding?
Bevraag collega’s welke activiteiten zij doen binnen een bepaalde groepsfase die de klas helpt om beter te functioneren?
.
woensdag 19 augustus 2009
maandag 3 augustus 2009
op vakantie
donderdag 2 juli 2009
www.jeugdinterventies.nl
Het Nederlands Jeugd Instituut bouwt aan een prachtige site waarin alle erkende jeugdinterventies worden beschreven. Allemaal interventies en aanpakken die tot doel hebben om problemen met opgroeien en opvoeden te voorkómen of te verhelpen. De site werkt met een getrapt systeem van effectiviteit: van goed theoretisch onderbouwd tot aan ‘evidence-based’ interventies, waarvan is vastgesteld dat de resultaten door de interventie veroorzaakt zijn. De site is een levende database waaraan steeds nieuwe erkende interventies worden toegevoegd.
Het is een site om een tijdje in rond te neuzen, te bekijken wat er allemaal is op dit gebied, wat werkt en ook waarom het werkt. Wil je directer naar interventies die aan het onderwijs gerelateerd zijn, klik dan bijvoorbeeld op:
- Levensvaardigheden, een lesprogramma voor ontwikkelen van sociaal emotionele vaardigheden
- Gezonde school en genotmiddelen
- Gordon-cursus, over communicatievaardigheden, voor docenten net zo effectief als voor ouders
- Equip, over het aanleren van verantwoordelijkheid voor eigen handelen, waarvan nu ook een variant voor het reguliere onderwijs
Een aanrader voor leerlingen met depressieve klachten: Grip op je Dip
.
donderdag 18 juni 2009
Blacka blacka
Kijkvragen:
Wat doet de docent?
Wat is het effect op de leerlingen?
Wat zou jij doen?
Tip: Gebruik het filmpje in plaats van vergaderen in je team!
.
woensdag 17 juni 2009
Juffrouw Buurman - 3

Ik ben verliefd op Marga! Ik kan nergens anders meer aan denken. Ik zit achter haar en kijk de hele dag tegen haar rug. Ik durf alleen niets tegen haar te zeggen.
Zij lijkt mij niet te zien, net of ik lucht voor haar ben. Ik word er een beetje onzeker van. Wat moet ik doen? Hoe pak ik het aan? Ik weet het niet ....
Vandaag voorlichting over sexualiteit gehad van juffrouw Buurman. Het gaat over soa's en voorbehoedsmiddelen en tienermoeders en de kindertelefoon en dat echte liefde zo mooi is. Volgende week proefwerk daarover. Raar als juffrouw Buurman het woord seksualiteit uitspreekt. Zo langgerekt en met een harde K. Mijn fantasie slaat dood, maar ....
Niet eruit gestuurd! Geen strafwerk gehad! Alleen.....
Marga...
Diepe zucht...
.
maandag 15 juni 2009
Puberbrein binnenstebuiten, wat beweegt jongeren......-2

Jongeren ontwikkelen zich aan de binnenkant en aan de buitenkant. Er is de lichamelijke ontwikkeling, de cognitieve ontwikkeling groei van het denkvermogen, en de sociaal-emotionele ontwikkeling (inzicht in jezelf en anderen, omgaan met emoties).
Wat het extra ingewikkeld maakt is dat die drie ontwikkelingen niet parallel lopen, niet tegelijkertijd plaats vinden. Fysiek kan een jongere al een volwassen uitstraling hebben, maar op sociaal-emotioneel gebied nog flink gaat groeien. We zien dan kinderlijk gedrag in een 'geslachtsrijp'lijf.
Andersom komt ook voor. Op je 16-e er nog steeds uitzoien als een brugpieper terwijl je de beste van je 6 vwo klas bent.
Deze ongelijkmatige ontwikkelingen (sociaal-emotioneel, cognitief en lichamelijk) vormen de essentie van het puberbrein en verklaren het typische, onlogische, soms riskante puber gedrag.
Huub Nelis en Yvonne van Stark onderscheiden drie fases in de sociaal emotionele ontwikkeling:
FASE 1 10-14 jaar
Jongeren maken zich los van hun ouders en gaan nieuwe emotionele banden aan met leeftijdgenoten. Ze handelen impulsief en willen niet opvallen. Ze zijn emotioneel gevoelig. Ergens bij horen (groepsdruk) is belangrijk.
Ze maken impulsieve keuzes, behoeftes moeten snel bevredigd.
Ze willen volwaardig behandeld worden. 'Ik ben toch geen kind?'
FASE 2 14-16 jaar
Pubers ontwikkelen een eigen 'ik' en durven daarbij ook af te wijken van anderen. Ze experimenteren met van alles en nemen daarbij ook veel risico's.
Er zijn veel stemmingswisselingen.
Ze leren om te gaan met de gevolgen van (ook slechte) keuzes die ze gemaakt hebben. De inschatting van gevolgen gaat nog moeizaam (gezien de risico'die ze nemen).
FASE 3 16 - 22 jaar
Jongeren worden zelfbewuster en ontwikkelen steeds meer een eigen identiteit.. Zij stellen zich verantwoordelijke op. Zij kunnen vooruit denken, zijn in staat tot zelfreflectie. Zij leren steeds beter plannen en ordenen.
Af en toe is een een onverhoedse terugval terug in de onvolwassenheid.
Wat betekent dit voor legeven?
Welk gedrag zien we terug in de klas?
Meer volgt ……….
Vrij samengevat uit: Puberbrein Binnenstebuiten (Huub Nelis, Yvonne van Sark, uitgeverij kosmos, 2009)
.
woensdag 10 juni 2009
Juffrouw Buurman - 2

Ik heb ruzie met Ronald. Hij zette me voor schut bij gym, terwijl ik toch een veel betere voetballer ben.
Natuurlijk kom ik dan ook nog te laat bij juffrouw Buurman. Weer een briefje halen, weer op vrijdagmiddag langer blijven, weer een preekje aanhoren (als je zo doorgaat, dan …..).
Het is moeilijk om positief te blijven, maar ik blijf het proberen. Ik had het huiswerk goed geleerd, en heb wel 20 keer mijn vinger opgestoken als de juf een vraag aan de klas stelde.
Geen beurt gehad natuurlijk.
Ze keek me nog niet aan!
Zal het de volgende les beter gaan?
.
maandag 8 juni 2009
Scheiden
.
zaterdag 6 juni 2009
Puber Brein Binnenstebuiten, wat beweegt jongeren 1

Jongeren hebben ruimte nodig om zich te ontwikkelen. Dat weten we.
Vanaf ongeveer 12 jaar begint het ‘loslaten’. Opvoeders en begeleiders nemen meer afstand, jongeren moeten meer zelfstandig zijn en zelf keuzes maken.
Volgens Huub Nelis en Yvonne van Sark (puberbrein binnenstebuiten) is dit een mythe.
Terwijl het lichaam de ene na de andere groeispurt doormaakt, hormonen op allelei manieren veranderingen in gang zetten, hersenen sterk in ontwikkeling zijn, hebben pubers vooral structuur en kaders nodig. Binnen de context van een open samenleving die jongeren veel ruimte en mogelijkheden biedt, moeten we op zoek naar nieuwe wegen om jongeren grenzen en structuur te bieden.
De vraag is welke grenzen en structuur er binnen het onderwijs zijn.
Knellen ze, of juist niet? Bieden de kaders voldoende ruimte voor leren en ontwikkelen? Zijn er andere kaders nodig?
Meer volgt ……….
Vrij samengevat uit: Puberbrein Binnenstebuiten (Huub Nelis, Yvonne van Sark, uitgeverij kosmos, 2009)
.
donderdag 4 juni 2009
dinsdag 2 juni 2009
Juffrouw Buurman - 1

Vanochtend veel te vroeg opgestaan. En tot overmaat van ramp jufrouw Buurman het eerste uur.
Ik had echt niets gedaan, droomde een beetje voor me uit. Ik stoorde niemand, at geen boterham, was niet brutaal, en toch …..
Weer eruit gestuurd!!!
Na afloop van de les moest ik bij de juf komen.
Waarom ben ik eruit gestuurd, was mijn vraag.
Door schade en schande word jij wijs, was haar antwoord.
Ik snap niet wat zij bedoelt, maar het zal wel.
Mokkig begin ik met het overschrijven van hoofdstuk 4.
.
Eruit!
De mei-vraag aan de bezoekers van dit blog gaat over een maatregel die we nog wel eens nemen bij leerlingen die ‘we er echt even niet bij kunnen hebben’. De vraag was als volgt: Als je wel eens een leerling de klas uitstuurt: hoe lang duurt dat gemiddeld? En wat geef je de leerling mee?
- totdat de leerling is afgekoeld: 29%
- totdat ik ben afgekoeld: 23%
- totdat de les is afgelopen: 35%
- de leerling krijgt duidelijk te horen waarom hij/zij eruit gestuurd is: 41%
- de leerling krijgt een vraag of opdracht mee: 35%
- ik geef de leerling meteen het strafwerk mee: 5%

Zo doen we dat dus in praktijk.. maar wat werkt nu eigenlijk?
Het kan werken: een leerling met onacceptabel gedrag eruit sturen en ‘m zonder aandacht weer terughalen in de les. Het is echter vooral gebleken effectief als de leerling jonger is dan 8 jaar. Uit geen enkel onderzoek blijkt dat het effectief is bij oudere leerlingen (ouder dan 12 jaar). Op zoek dus naar andere vormen. Bij docenten die zelden een leerling eruit sturen (niet vaker dan eens in de 8 weken) is de maatregel wel effectief. En onder effectief verstaan we dan dat de leerling er in de lessen daarna er niet weer wordt uitgestuurd.
Bij docenten die regelmatig leerlingen verwijderen blijkt het eruit gestuurd zijn geen effect te hebben op het gedrag van de leerlingen. Dus stuur je er meer dan 5 of 6 leerlingen per jaar uit, kijk dan eens goed naar jezelf en de maatregelen die je neemt.Als eruit sturen effectief kan zijn, dan blijft natuurlijk de vraag hoé je dat dan moet doen. Is daar ook nog iets zinnigs over te zeggen? Harrie Velderman, specialist in het eruit sturen: ‘op veel scholen vullen de leerlingen nadat ze eruit gestuurd zijn een formulier in over wat zij fout hebben gedaan en hoe zij anders kunnen handelen. Vervolgens hebben zij daarover een gesprek met de docent. Deze methode blijkt niet of nauwelijks effectief‘. Harrie is op zoek gegaan naar een andere methode, hij noemt het ‘switch’: zowél docent áls leerling vullen een formulier in over het eigen handelen en wat ze anders hadden kunnen doen. Dan volgt een gesprek. Op dit moment wordt op verschillende scholen de switchmethode uitgeprobeerd, en vergeleken met klassen waar volgens de oude methode wordt gewerkt. De eerste ervaringen lijken zeer positief uit te vallen.
Meer informatie over eruit sturen: lees het boek ‘Time-out en switch' of neem persoonlijk contact op met Harrie Velderman (harrie.velderman@hu.nl)
.
woensdag 27 mei 2009
Jongens en onderwijs,

JONGENS, schreeuwen om aandacht!
Hoe kijken we aan tegen de verschillen tussen jongens en meisjes? Zien we de kwaliteit en de vitaliteit in het spel van jongens? Zien we waar zij mee bezig zijn en wat zij daarbij nodig hebben? Of zijn we vooral bezorgd om de schooluitval, lagere schoolprestaties en hebben wij last van hun gedrag?
Praktisch over de hele linie zien we de prestaties van jongens in het onderwijs teruglopen, in tegenstelling tot de prestaties van meisjes. Van primair onderwijs tot en met universiteit. Nederland staat internationaal bekend als ingenieursland, maar waar blijven de jongens in wetenschap en techniek? Ze zijn niet terecht gekomen in onderwijs, opvoeding of zorg, want ook daar is het aantal mannen laag.
Wat is er aan de hand? Kunnen wij misschien (nog) niet leveren wat jongens nodig hebben? Noemen wij ze daarom lastig?
Natuurlijk is er ook meisjesproblematiek en is de emancipatie van meisjes nog steeds nodig. Ook hier blijft aandacht voor specifieke problemen nodig. Maar volgens mij ''schreeuwen jongens nu om aandacht”.
Want jongens en meisjes zijn verschillend. Uit socialisatietheorieën weten we veel over die verschillen. Onderzoek wijst bijvoorbeeld uit dat hechtings- en bindingsprocessen bij jongens en meisjes niet hetzelfde verlopen. Ook zijn er de afgelopen 15 jaar veel nieuwe inzichten uit neuro- en biowetenschappen gekomen. Die geven aan dat de ontwikkeling van jongens en meisjes verschillen vertoont in tempo, in manieren van leren, in integratie of wat meer gescheiden ontwikkeling van hersenfuncties, en zo meer. Jongens zijn anders. En niet minder.
Zonder een te rigide scheiding tussen jongens en meisjes aan te brengen – ieder kind is immers anders – heeft het zin jongens eens goed en opnieuw in beeld te brengen. We weten inmiddels meer dan in de jaren van emancipatie. Waarom haken jongens af en ervaren ze school niet als hun plek? Zijn we jongens te veel langs dezelfde wegen gaan benaderen als meisjes? Komt het doordat mannen in de kinderdagverblijven en in het primaire onderwijs zeldzaam zijn? Zijn we normaal beweeglijk jongensgedrag als lastig gaan zien?
Maar ik wil niet alleen op zoek naar oorzaken, maar ook naar oplossingen. Ik wil verkennen hoe we meer feeling voor sekseverschillen kunnen creëren. Zodat zowel jongens als meisjes meer aan hun trekken komen en ze juist gestimuleerd (en zonodig begrensd) worden. Het zou mooi zijn om te kijken hoe we de verschillen kunnen benutten zonder het onderwijs volledig om te gooien. Kunnen we jongens helpen op te groeien tot veelzijdig ontwikkelde volwassenen die voldoende in balans zijn om de uitdagingen van deze tijd aan te kunnen? Dit lijkt mij een uitdaging!
Henno Oldenbeuving
.
donderdag 21 mei 2009
dinsdag 19 mei 2009
Liefde op school. Leuk of lastig?

Twee verliefde leerlingen die niet van elkaar af kunnen blijven zorgen voor onrust in de les. Twee leerkrachten tortelen in de personeelskamer, tot ergernis van collega’s. Een ouder van een leerling die een verhouding heeft met de directeur is voeding voor roddels op het schoolplein. Een docent die ‘iets’ heeft met een meerderjarige leerling. Strafbaar of moet kunnen? Kortom. Liefde is leuk maar kan ook knap lastig zijn. Om liefde leuk en niet lastig te laten worden is het verstandig op school hier afspraken over te maken; wat is wel en wat niet gewenst gedrag? Het onderwerp kan op een leuke en speelse manier in het team besproken worden met de Liefdeskaartjes, een gratis te downloaden aanvulling bij het spel Gedragen gedrag mini. Voor meer informatie kijk op: http://www.ppsi.nl/.
.
maandag 18 mei 2009
Een goed begin ....
De leerlingen waren van onrustig, luidruchtig geworden. De docent moest hard werken om er alsnog een goede les van te maken."
Een goed begin is:
- als docent voor de bel aanwezig zijn
- leerlingen bij de deur ontvangen en contact maken
- lesvoorbereiding en materialen zijn op orde
.










