.
woensdag 12 mei 2010
Theater als middel
maandag 10 mei 2010
Hoe word ik de beste jongensdocent? (3)

Les 3: Ze zijn levendig en niet alleen maar druk
Jongens zijn levendig. Bewegelijk. Energiek. Ze hebben, meer dan meisjes, beweging nodig om zich te ontwikkelen. Ze moeten iets met dat lijf van ze. Wist je dat het biologisch gezien onmogelijk is voor een jongen van 13 om twee uur stil te zitten?
Als je de levendigheid negatief labelt in ‘druk zijn’ en je dit gedrag continu alleen maar probeert in te dammen, kan de positieve energie die ze hebben voor jongens omslaan in het tegenovergestelde: een uitgebluste houding. In afhaken, afwezigheid. In de les is het dus voor jou als docent een behoorlijke klus om te balanceren tussen een te levendige of chaotische groep en een stel ongeconcentreerde lamlendelingen.
Wellicht kan het je helpen om je te realiseren dat de vitaliteit van de jongen nodig is en helpt het om hier met respect naar te kijken. Maar doe dit niet zonder respect voor je eigen grenzen. Grenzen aangeven blijft hier belangrijk. Misschien vaker en langer dan je lief is. Maar wederzijds respect moet je een heel eind brengen. En hier en daar wat chaos in de les, kan wellicht ook tot hele mooie resultaten leiden.
Volgende week les 4: Reflecteren gaat niet vanzelf
Een lessenserie van John, Elsbeth en Henno
.
maandag 3 mei 2010
Hoe word ik de beste jongensdocent? (2)

Les 2: Grenzen opzoeken is gezond. Grenzen geven een noodzaak
Je zou maar een klas hebben vol volgzame leerlingen. Nooit een grote mond, geen onverwacht gedrag. Muziek in je oren, of dodelijk saai? In ieder geval niet realistisch. Pubers, en vooral jongens, hebben het nodig om grenzen te zoeken. Dat is één van hun manieren van leren en verder te komen. Je neerleggen bij grenzen zou stilstand betekenen.
Krijg je een brutale opmerking naar je hoofd, bedenk dan dat dit een poging is tot groter groeien. Het zegt niets over jou als docent, maar het zegt iets over de jongen die zoekende is. Een zoektocht naar grenzen, waarmee jij hem kunt helpen. De grote mond vraagt dus om een correctie, een grens. Die je daarna, wellicht met een glimlach in gedachte, ferm en duidelijk kunt geven.
Volgende week les 3: Ze zijn levendig en niet alleen maar druk
Een lessenserie van John, Elsbeth en Henno
.
maandag 26 april 2010
Hoe word ik de beste jongensdocent? (1)
Vraag aan een willekeurige honderd docenten hun meest lastige leerling in hun hoofd te nemen. Onze ervaring leert dat dan minstens 95 van de docenten aan een jongen denkt. Jongens en het onderwijs. Het lijkt tegenwoordig een steeds lastigere combinatie. Waar het aan ligt? Zijn de jongens moeilijker geworden? Kunnen we moeilijker met ze omgaan? In dit artikel geven we géén analyse van het hoe en waarom van jongensgedrag. Dat jongens blijkbaar vaker als lastig worden ervaren is een feit. In dit artikel gaan we op zoek naar hoe we terug kunnen keren naar lol hebben in jongensgedrag. Hoe kun jij als docent weer genieten van de ettertjes uit je klas? Hoe zorg je ervoor dat je glimlacht om hun onbeholpen gedrag en onhandigheden. Hoe word jij de beste jongensdocent?
Les 1: Een jongen wordt nooit een meisje
Meisjes hebben een paar eigenschappen die in ons schoolsysteem behoorlijk handig zijn. Ze kunnen relatief goed stil zitten. Ze kunnen al op redelijk jonge leeftijd reflecteren op hun eigen gedrag en ze zijn verbaal handig. Dat komt ons als docenten best goed uit. Jongens daarentegen zijn op deze drie vlakken net iets onhandiger. Daar kunnen ze niets aan doen. Dat heeft de natuur zo geregeld. En dat is voor hun zelf net zo lastig als voor de docent die met ze moet werken. Je zou bijvoorbeeld maar langer dan een half uur moeten stilzitten terwijl er net een testosteronboost door je lijf jaagt. Ga d’r maar aan staan.
Accepteren dat de jongens in de klas zich dus anders gedragen dan de meisjes is een start van een betere jongensdocent zijn. Laten we van de jongens geen meisjes proberen te maken. Dat scheelt een heleboel strijd en evenzoveel energie.
(Volgende week les 2: Grenzen opzoeken is gezond. Grenzen geven een noodzaak
Een lessenserie van: John, Elsbeth en Henno
.
woensdag 21 april 2010
vrijdag 16 april 2010
Straatcultuur
We hebben nogal snel de neiging om straatcultuur te dichten aan een bepaalde cultuur: ‘het komt door de Marokkaanse cultuur, daar leven ze vrijwel altijd op straat’. Naast dat dit niet waar blijkt, brengt het ook weinig oplossingen. Om de eerste stap te zetten naar een aanpak is het belangrijk om gedrag goed te duiden. Onderstaande dia’s kunnen jullie helpen. Bespreek op de volgende leerling-bespreking eens die leerling waarvan je denkt dat de straat weleens meer invloed op hem/haar heeft dan de school.

.
vrijdag 9 april 2010
Week van autisme (2)
Even in de huid kruipen van een autistische jongen? David Barth (11 jaar oud) was eergister bij Pauw & Witteman om uit te leggen wat het betekent om het syndroom van Asperger (een vorm van autisme) te hebben.Beter dan op tv lukt het hem om dit beeld te schetsen, samen met z’n moeder, al tekenend in het (strip)boek ‘Wat is er toch met Kobus?’ van uitgeverij FortMedia. Het is een prachtig vormgegeven boek, je leest het in een uur uit en heeft zeer humoristische sketches. Als je ze herkent, weet je ook veel beter wat wel en niet te doen als er morgen weer een leerling met Asperger of autistische trekken voor je staat. Een fragment uit het boek:

.
donderdag 8 april 2010
Week van autisme (1)
REC Oost-Nederland ontwikkelde de volgende poster in het omgaan met leerlingen die, in onze ogen, soms wat vreemd contact maken.
De autismeposter voor docenten is te bestellen voor €3,-. Je kan er ook een poster bestellen van de sterke kanten van autisme zelf.
.
donderdag 1 april 2010
Blijf er niet mee zitten
Hoe vaker je hem doet, hoe sneller en effectiever deze methode wordt. Gewoon blijven oefenen en aanscherpen…
.
dinsdag 30 maart 2010
vrijdag 26 maart 2010
Nèt anders (4)
.
vrijdag 19 maart 2010
Lastige klas
Tijd om achter de oren te krabben. Deze situatie is voor docenten noch leerlingen goed. Bedenk dat die leerlingen het hele jaar dag-in-dag-uit in zo’n ‘rotklas’ zitten. Er zijn mogelijkheden die werken: geen klas is sterker dan een team.
Meer info over deze wetmatigheden in de aanpak.De aanpak betekent dat je met het hele docententeam van deze klas aan de slag gaat, geen docent uitgezonderd:
STAP 1: een zeer gestructureerde bijeenkomst met alle docenten waarin je een analyse maakt, mogelijke oplossingen op tafel legt en vervolgens een strategie uitstippelt.
STAP 2: gesprek met de klas waar je de aanpak neerlegt, de leerlingen hun aandeel in de verbetering aangeven, en de klas een beloning bedenkt die gegeven wordt op het moment dat de klas zich positief keert.
STAP 3: elke docent waarbij het nog niet loopt zoals hij/zij wenst pleegt met 2 of 3 docenten van dezelfde klas een (korte) intervisie.
STAP 4: een docentenbijeenkomst na 2 weken waarbij je evalueert en bijstelt.
STAP 5: een docentenbijeenkomst na 6 weken waarbij je bespreekt wat deze aanpak betekent voor de school en de volgende keer dat zoiets gebeurt.
STAP 6: de beloning voor de klas.
Meer info over de aanpak: Dolf Hautvast
.
donderdag 4 maart 2010
De vulkaan en de gifkikker
1. Frustratieagressie
Een leerling gebruikt verbaal geweld als direct en veelal impulsief gevolg op een voor hem frustrerende gebeurtenis: hij wordt gepest, hij heeft net een onvoldoende gekregen of heeft thuis iets naars meegemaakt enz.
2. Instrumentele agressie
Een leerling gebruikt kwaadheid, schelden, pesten, dreiging of andere vormen van geweld opzettelijk, meestal om een bepaald doel of effect te bereiken. De leerling wil dan de macht overnemen of de leerkracht (of anderen) bewust bang maken, zodat hij gaat toegeven, bv: een hoger cijfer of dat hij er toch niet wordt verwijderd.
Hieronder een aantal filmpjes en opdrachten om dit te verhelderen. En om te onderzoeken welk gedrag effectief is bij welk type agressie. Bedenk bij het kijken naar de eerste 2 filmpjes dat de docent aan het begin het gesprek tussen de meiden onderling NIET hoort.
- Op welk moment zou jij ingegrepen hebben en met welke reactie?
- Op welk effect reken je bij de leerling?
Kijk nu naar onderstaand filmpje. Stop precies bij 1.01 seconden
- Wat zou een de-escalerende reactie van de leerkracht kunnen zijn?
Bekijk nu het hele bovenstaande filmpje:
- Hoe de-escaleert de leerkracht verder?
- Wat zie je als effect op de leerlingen?
In de klas komt het nog al eens voor dat leerlingen aanvankelijk gefrustreerd zijn (over een onvoldoende bv). Als je dan begrip toont, en probeert te achterhalen wat de aanleiding is, is de kans groter de leerling ‘bekoelt’. Dit doe je vooral door goede vragen te stellen, dat de-escaleert. Je op- of aanmerkingen kunnen ook tot escalatie leiden: er komt nog meer agressie omhoog. Je gooit dan olie-op-het-vuur, omdat je bv de leerling te brutaal vindt. Sommige leerlingen proberen dan de macht over te nemen: ze worden opzettelijk verbaal agressief. Dan wordt het instrumentele agressie. Op school komt dat nog al eens voor bij leerkrachten met veel ordeproblemen.
Daarover gaat het volgende filmpje. Bekijk ‘m maar STOP na 26 seconden. Wat zou jij nu zeggen als reactie op de leerling? Wat zou het effect van de leerling kunnen zijn op jouw reactie?
Bekijk het filmpje nog een keer, nu helemaal. Wat zie je gebeuren als reactie op de leerkracht? Wie is ten slotte de baas? Hoe zie je dat?
Bekijk het volgende filmpje. Let goed op de reactie van de leerkracht na de eerste halve minuut.
- Vergelijk deze reactie van de leerkracht met die van jou na filmpje 1.
- Wat zijn overeenkomsten en verschillen?
- Wat leer je over je eigen gedragsgewoontes bij agressief gedrag van leerlingen?
Met frustratieagressie ga je dus anders om dan met instrumentele agressie.
met dank aan Johan Hamstra
.
vrijdag 19 februari 2010
Verloren wijsheid (over moraliteit)
Tip: Neem er de tijd voor!
Onder het filmpje kan je het laten ondertitelen.
Bekijk hem hier op groot scherm.
Fijne vakantie!
met dank aan Alice
.
donderdag 18 februari 2010
Minister André Rouvoet opent online opvoeddebat

Minister André Rouvoet (Jeugd en Gezin) heeft vanmiddag het online opvoeddebat geopend. Hij deed dat door in het Museum van Communicatie in Den Haag als eerste te reageren op de stelling ‘Pubers hebben tot hun 25e steun en sturing nodig’.
De minister reageerde daarop met: ‘Opvoeders hebben meer invloed op het gedrag van pubers dan dat ze zelf denken. Ook geven jongeren zelf aan behoefte te hebben aan steun en sturing’.
Het online debat maakt deel uit van het opvoeddebat, dat Rouvoet vorig jaar in gang gezet heeft. Met het opvoeddebat hoopt de minister voor Jeugd en Gezin opvoeding bespreekbaar te maken, onder meer door ouders en andere opvoeders rondom een aantal thema’s naar hun mening te vragen. Uit de tientallen opvoeddebatten die overal in het land zijn gehouden, blijkt dat veel opvoeders behoefte hebben om ervaringen over de opvoeding uit wisselen met elkaar en professionals.
In het online debat, dat via www.opvoeddebat.nl tot oktober gevoerd zal worden, kunnen opvoeders, professionals en publiek reageren op stellingen over thema’s als: op voeding van pubers, opvoeden in de buurt, vaders en opvoeding en school en opvoeding.
.
woensdag 17 februari 2010
Het 5-staat-tot-1 principe
Straffen kan effectief zijn om tot gedragsverandering te komen. Maar dan wél als daar ook positieve bekrachtigingen tegenover staan. Dan wordt een straf pas effectief. Elke keer als er een grens gesteld wordt stel je daar minstens 5 complimentjes tegenover. Dit blijkt uit onderzoek van Forgatch (2004). Dit 5-staat-tot-1-principe blijkt te gelden bij kinderen, adolescenten, maar ook bij ons als volwassenen.
.
dinsdag 16 februari 2010
Rapport Onderwijsraad: gedragsproblemen

De onderwijsraad heeft 15 februari het rapport 'de school en leerlingen met gedragproblemen' gepubliceerd. Er is ook een samenvatting beschikbaar.
De laatste jaren is er toenemende aandacht voor kinderen en jongeren met gedragsproblemen, variërend van ADHD tot autistische en psychosociale stoornissen. Die aandacht kan niet altijd omgezet worden in actie wanneer tijd en geld ontbreken.
Het rapport geeft op hoofdlijnen drie adviezen:
1. Wees nuchter (laat diagnose aan deskundige over) en werk preventief (verander omgeving waar die negatief invloed heeft op gedrag)
2. Steun scholen in het omgaan met gedragsproblemen in structuur, zorgsysteem en scholing van docenten
3. Breng de actoren rond de school in stelling. Activeer de verantwoordelijkheid van ouders waar dit nodig is, zorg voor een professionele relatie met centra voor jeugd en gezin, schakel scholen voor speciaal onderwijs in als het gaat om specialistische kennis, en gedragsproblemen zouden in het kerncurriculum van lerarenopleiding moeten komen.
Noemenswaardig is verder dat er gestreefd wordt naar een Academische Werkgemeenschap Gedragsproblemen en Onderwijs. Kennis over methodieken en handleidingen voor de aanpak van gedragsproblemen wordt daar gebundeld en toegankelijk gemaakt.
In de werkgemeenschap werken wetenschappers, opleiders en mensen uit de praktijk (regulier en speciaal onderwijs) samen.
Meer informatie (rapport, samenvatting, minisymposium en pers op) de site van de onderwijsraad
.
maandag 8 februari 2010
Nèt anders (3)
.
dinsdag 2 februari 2010
allemaal opvoeders
Wie voedt wie op?Lag de nadruk van opvoeding eerst vooral binnen het gezin. Nu is er gedeelde verantwoordelijkheid tussen onder andere gezin, school, buurt, verenigingen.
Opvoeden zou niet langer alleen een verantwoordelijkheid van afzonderlijke gezinnen mogen zijn. Ouders hebben behoefte aan informele steun bij de opvoeding, en kinderen en jongeren hebben profijt van een positief opvoedklimaat in de wijk. We moeten het daarom weer gewoon gaan vinden om met elkaar over opvoeden te praten. Met z’n allen eraan deelnemen en voor elkaar klaar staan als het nodig is!
Dat kunnen we doen binnen formele en informele netwerken: in de buurt, rond de school of langs de zijlijn van het sportveld. Bijvoorbeeld door het organiseren van huiskameravonden, inloopochtenden, en straatspeeldagen. Of jongeren hun eigen speelveld in de buurt laten onderhouden. Dit perspectief noemen we de ‘pedagogische civil society’. Het Centrum voor Jeugd en Gezin is bij uitstek de partij die de versterking van die pedagogische civil society in gang kan zetten.
Project ‘Allemaal opvoeders’
De komende twee jaar verkennen twaalf gemeenten in pilots het terrein van de pedagogische civil society. Zij worden daarbij ondersteund door het Nederlands Jeugdinstituut en de Universiteit Utrecht. Doel van dit project is het versterken van de informele sociale steun rondom gezinnen, en specifiek te onderzoeken hoe dat kan via de Centra voor Jeugd en Gezin.
Bron: Nederlands Jeugdinstituut www.nji.nl
.
vrijdag 29 januari 2010
Bureaucratie voorkomen en toch een goede overdracht

Wanneer je op school veel zorgleerlingen hebt vraagt dat vaak ook een stevige administratie. Het maken en bijhouden van handelingsplannen is daar een voorbeeld van. Omdat handelingsplannen vaak ook stevige dossiers zijn, ga je als docent niet elke dag de plannen bekijken. Daar is de tijd niet voor. Zeker in het voortgezet onderwijs, waarbij een docent elk uur een nieuwe klas krijgt.
Hoe kun je dan toch zorgen voor een goede overdracht?
Het Teylingen College Duinzigt (Oegstgeest) heeft daar een praktische oplossing voor gevonden. Alle ‘tips’ / aandachtspunten van een klas zijn samengevat op één A4-tje. Elke docent heeft dan in één oogopslag concrete informatie bij de hand. Om de acht weken wordt het ‘groepsplan’ geactualiseerd en verspreid. Dat ene velletje maakt je dan weer alert.
Voorbeelden van individuele handelingstips op het groepsplan zijn: ‘biedt hulp bij concentratie’, ‘let op pestgedrag’, ‘geef positieve feedback’, ‘controleer huiswerk’, ‘geen aandacht geven op medisch gebied (!), ‘Mark zit niet naast Robin’, ‘Hans een kopie met EXTRA GROTE LETTERS vanwege dyslexie’, enzovoort….
Bron: Volkskrant 26 januari 2010 in het kader van de onderwijsagenda: “Hoe lossen we organisatorische rompslomp op?”
.
maandag 25 januari 2010
'Engageren to the max'
Of staat jouw wereld ver af van die van de jongeren? Je hebt zeer duidelijke (strenge) grenzen zonder ruimte en je draagt gewoon nog je oude 'kloffie'.
Voor beide groepen hier hetzelfde filmpje. Om bij te leren, of om beter te begrijpen.
Zorg wel voor een gezonde verhouding tussen ENGAGEREN en POSITIONEREN
Onderwerp voor gesprek op jouw school?
.
maandag 18 januari 2010
Leraar 24
Wil je het filmpje zien? klik hier
.
dinsdag 12 januari 2010
Nèt anders (2)
.
maandag 11 januari 2010
donderdag 7 januari 2010
TerWeijde in Culemborg
Het was de afgelopen week weer raak met de onrust in de wijk TerWeijde. Veel aandacht in de landelijke en regionale pers, zowel op TV als in kranten. Iedereen heeft zijn eigen mening en analyse. En toch blijft de onrust (die er al jaren is) regelmatig terugkomen in gewelddadige incidenten, voorafgegaan door een onbenullige aanleiding.
Ik wil niet uitgebreid analyseren. Wel een uitweg zoeken naar een oplossing. Wat een klein deel van de jongeren doet aan gewelddadigheid en baldadigheid kan gewoon niet. Ik denk dan aan het in brand steken van auto’s, stenen door ruiten gooien, anderen aftuigen of intimideren. Op een zo direct mogelijke manier moet hier corrigerend tegen worden opgetreden.
Dat gedrag kunnen we zonder discussie gedragslastig noemen. Wanneer we wat preciezer kijken zien we dat dit om jongeren gaat die problemen hebben op het gebied van financiën, gezondheid, huisvesting, sociale omgeving of maatschappelijk functioneren. Vaak hebben deze jongeren de school verlaten zonder diploma en zonder perspectief.
Een deel van de oplossing kan zijn om deze jongeren weer echt te laten meedoen aan de samenleving. Het volgen van een passende opleiding,het hebben van werk en een sociaal netwerk dat een ‘tegenwicht’ voor ‘straatcultuur’ biedt, zijn ingrediënten.
Wanneer Terweijde van de voorpagina is verdwenen begint het echte werk. Met elkaar voor zorgen dat deze jongeren blijven meedoen, hun school afmaken, zinvol werk vinden.
Dit echte werk ligt binnen de gezinnen, op scholen en (sport-) verenigingen.
.
maandag 4 januari 2010
Ontmoetingskunst
"Ontmoeten is een kunst". Olivia Grebbeek en Evelien Krijl willen met hun T-shirt mensen uitnodigen tot een ontmoeting. Er zijn T-shirts met 10 verschillende teksten: - Iets vragen - Luisteren - Uiten van kwaadheid - Een praatje maken - Kritiek uiten - Kritiek krijgen - Kennis maken - Iets bepraten - Nee zeggen - Afscheid nemen -. Wie het kledingstuk met één van deze basisrecepten draagt, kan non-verbaal de eerste stap zetten tot een 'ongestoord' gesprek. Eens uitproberen met één van je leerlingen? Ga naar Amsterdam naar de tentoonstelling 'NIET NORMAAL' (over wat is normaal en wie bepaalt dat) in de Beurs van Berlage en koop de T-shirts in de tentoonstellingswinkel. NIET NORMAAL is te bezichtigen tot 8 maart.
.
woensdag 30 december 2009
Dramadriehoek
De aanklager schept er genoegen in anderen te pakken op hun zwakke plekken om daarmee de schuld bij anderen neer te leggen.Het slachtoffer reageert vanuit de positie van waaruit iemand zich hulpeloos gedraagt, uit angst voor het nieuwe, uit angst om risico’s te nemen, om fouten te maken. Het slachtoffer kan op twee manieren slachtoffer zijn: op een zielige manier waardoor hij reddersgedrag uitlokt of op een irritante manier waardoor hij anderen uitlokt om hem aan te klagen (de aanklager).
De redder is de positie van waaruit iemand veelal ongevraagd zijn hulp aanbiedt. Hij maakt anderen door zijn hulp afhankelijk.
Manieren om uit de dramadriehoek te blijven

- Herken dat je in de dramadriehoek bent gestapt
- Spendeer geen tijd aan roddelen of “ tactisch, strategisch” gedrag, maar aan hetgeen je bereiken wil
- Als je het idee of het gevoel hebt dat je uitgenodigd wordt in de dramadriehoek:
- geef dan een onverwachte reactie
- ga na wat de ander echt wil en/of behoefte aan heeft
- bedenk ‘ik ben oké en hij/zij is oké’ en geef dan een reactie
- bedenk hoe zou je kunnen reageren vanuit de winnaarsdriehoek
.
donderdag 10 december 2009
Nèt anders (1)
.
vrijdag 4 december 2009
dinsdag 1 december 2009
De grenzeloze generatie en de eeuwige jeugd van hun opvoeders

'Nederlandse jeugd is de gelukkigste ter wereld', lezen we al een paar dagen in de kranten. Maar ......
Vandaag is het boek 'De grenzeloze generatie en de eeuwige jeugd van hun opvoeders' verschenen. Veel aandacht van de media natuurlijk.
Kern van het onderzoek, uitgevoerd door buro Motivaction, is dat steeds meer jongeren met problemen kampen die een leger hulpverleners niet onder controle krijgt.
Verschillen met eerdere generaties zijn (bron volkskrant 1 december):
- Jongeren houden er meer van naar zichzelf te kijken
- Meer jongeren vinden het acceptabel dat mensen af en toe geweld gebruiken
- Minder jongeren voelen zich betrokken bij politiek
- Minder jongeren proberen milieubewust te leven
- Meer jongeren vinden dat de vrouw vooral de rol van goede moeder en echtgenote moet vervullen (!)
- 'ik voel me gelukkig als ik geld kan uitgeven'
De grenzeloze generatie heeft de ambitie om een een urgent en complex vraagstuk inzichtelijk te maken en beoogt met praktische oplossingen steun te bieden aan ouders, leerkrachten en beleidsmakers, die zorgdragen voor de toekomst van onze jeugd.
Ik ga het lezen, en ben vooral benieuwd naar de praktische oplossingen.
Jullie ook?
ISBN 978 90 468 0674 6
288 blz. 16 x 23 cm
geïllustreerd
paperback € 19,95
.


